Web Tasarım

Web Tasarım Planını Telefonda Sık Duyduğunuz Sorular Belirliyor

Bir işletmenin telefonu çoğu gün aynı sorularla çalar: Neredesiniz, hafta sonu açık mısınız, bu iş ne kadar sürer, daha önce yaptığınız bir örnek var mı? Web tasarım sürecine bu soruları not ederek başlıyoruz, çünkü bir sitenin asıl görevi siz meşgulken bu cevapları sizin yerinize vermektir. Hakkâri’de hizmet veren bir işletme için müşterinin aklındaki soruyla sayfadaki bilgi arasındaki mesafe kısaldıkça gelen aramalar da daha net hâle gelir. İlk görüşmede sizden son haftalarda duyduğunuz soruları hatırladığınız kadarıyla sıralamanızı istiyoruz. Bu soruların hangi sıklıkla geldiğini de not etmenizi öneriyoruz; en sık duyulan soru, ana sayfada en görünür yeri hak eder. Soruların bir kısmı tek cümlelik bir cevapla kapanır, bir kısmı ise ayrı bir sayfa açmayı gerektirir. Bu liste ilk bakışta sıradan görünse de hangi sayfaların gerçekten gerekli olduğunu, hangilerinin boşuna yer kapladığını açıkça gösterir. Böylece tahmine dayanan bir menü yerine müşterinizin gerçek merakından doğan bir yol haritası elde ederiz.

Toplanan soruları benzerliklerine göre gruplara ayırdığımızda sitenin iskeleti kendiliğinden belirmeye başlar. Fiyat ve teklif merakı bir grupta, çalışma saatleri ve ulaşım başka bir grupta, yapılmış işlere dair örnek isteği üçüncü bir grupta toplanır. Her grup ya bağımsız bir sayfaya ya da mevcut bir sayfanın içinde belirgin bir bölüme dönüşür. Her sayfanın tek bir asıl amacı olmasına dikkat ediyoruz; aynı sayfada hem kurumsal tarihçe hem fiyat listesi hem de kariyer ilanı bulunması ziyaretçinin dikkatini dağıtır. Bu aşamada site haritasını kâğıt üzerinde çiziyor, hangi sayfanın hangisine bağlanacağını ve ziyaretçinin aradığını kaç tıklamada bulacağını birlikte konuşuyoruz. Ana menüyü kısa tutmayı tercih ediyoruz; kalabalık bir menü ziyaretçiyi yönlendirmek yerine çoğu zaman kararsız bırakır. İletişim bilgisi, harita ve telefonla arama düğmesi ise hangi sayfada olursanız olun kolayca ulaşılabilir bir yerde durur. Çizim onaylanmadan tek bir ekran tasarlamıyoruz; web tasarım işinin ilerleyen aşamalarında yapılan yapı değişiklikleri hem zaman hem emek kaybettirir.

Sayfaların çerçevesi belli olunca sıra içeriğe gelir ve burada elinizde neyin bulunduğunu açıkça masaya koymak gerekir. İşletmenize ait fotoğrafları, daha önce hazırlanmış broşür ya da katalog metinlerini, belgelerinizi ve müşteri yorumlarını tek bir klasörde topluyoruz. Eksik kalan parçalar için kimin neyi hangi tarihe kadar hazırlayacağını baştan yazıya döküyoruz. Metinleri sizinle yaptığımız görüşmelerden yola çıkarak biz kaleme alabiliyoruz; siz yalnızca doğruluğunu ve üslubunu kontrol ediyorsunuz. Fotoğraf konusunda da gerçekçi davranıyoruz. Telefonla çekilmiş ama işinizi olduğu gibi gösteren bir kare, herkesin kullandığı hazır bir görselden daha fazla güven uyandırır. Sitede yer alacak her metnin ve fotoğrafın kullanım hakkının size ait olmasına da özen gösteriyoruz; internetten rastgele alınmış bir görsel ileride sorun çıkarabilir. İçerik tamamlanmadan yayına acele etmek, yarım kalmış sayfaların uzun süre öyle kalmasına yol açar. Bu yüzden takvimi, içeriğin hazır olma durumuna bakarak sizinle birlikte belirliyoruz.

Görsel Dili Her Sayfanın Vereceği Mesaja Göre Kuruyoruz

Görsel tasarımdan önce her sayfa için üç soruyu birer cümleyle yanıtlıyoruz: Buraya kim gelir, neyi öğrenmek ister, ayrılırken ne yapmasını bekliyoruz? Bu üç cevap, başlığın ne kadar büyük olacağından düğmenin nereye yerleşeceğine kadar pek çok kararı kendiliğinden verir. Örneğin hizmet sayfasına gelen biri çoğunlukla kapsamı ve işleyişi merak eder. O hâlde ilk ekranda uzun bir hikâye yerine kısa bir özet ve belirgin bir iletişim yolu görmelidir. Kararları zevke değil bu tür gerekçelere dayandırmak, web tasarım toplantılarındaki tartışmaları da kısaltır. Bir rengi beğenmediğinizde ya da bir bölümün yerini sorguladığınızda, konuşmayı bu cümlelere dönerek sürdürüyoruz. Tasarım dosyalarını sunarken her kararın hangi soruya cevap verdiğini kısa notlarla yanına yazıyoruz; bu sayede neyin neden orada olduğunu siz de görebiliyorsunuz. Böylece tasarım, kişisel tercihlerin çekiştiği bir alan olmaktan çıkar ve ziyaretçinin işini kolaylaştırıp kolaylaştırmadığına göre değerlendirilen bir araca dönüşür.

Renk ve yazı karakteri seçerken önce okunabilirliği, sonra kimliği düşünüyoruz. Logonuz ve basılı malzemeleriniz varsa paletin çıkış noktası onlar olur; yoksa işinizin karakterine uygun, sınırlı sayıda renkten oluşan sade bir düzen öneriyoruz. Vurgu rengini yalnızca düğmeler ve önemli uyarılar için saklıyoruz, çünkü her yerde kullanılan bir vurgu artık hiçbir şeyi vurgulamaz. Metin ile arka plan arasındaki kontrastı ölçerek belirliyor, gün ışığında telefonuna bakan birinin de rahatça okuyabileceğinden emin oluyoruz. Yazı karakterlerinde Türkçe harflerin tamamını düzgün gösteren, farklı kalınlıkları bulunan ve sayfayı ağırlaştırmayan aileleri seçiyoruz. Aynı sayfada ikiden fazla yazı karakteri kullanmaktan, dağınık bir görüntü oluşturduğu için kaçınıyoruz. Başlık, ara başlık ve gövde metni arasındaki boyut farklarını tutarlı tutmak, ziyaretçinin sayfayı göz ucuyla tararken bile yolunu bulmasını sağlar. Tasarımı iki ya da üç örnek sayfa üzerinden sunuyor, onayınızdan sonra aynı kuralları sitenin geri kalanına eksiksiz uyguluyoruz.

Görseller bir sitenin en çabuk fark edilen ama en çok ihmal edilen parçasıdır. Ekibinizi, çalışma alanınızı ve bitirdiğiniz işleri gösteren gerçek fotoğrafları hazır görsellere tercih ediyoruz; ziyaretçi, karşısındakinin gerçekten var olduğunu bu karelerden anlar. Elinizdeki fotoğraflar yetersizse telefonla nasıl daha iyi kareler alabileceğinize dair kısa ve uygulanabilir bir rehber veriyoruz. Işığın yönü, sade bir arka plan ve yatay çekim çoğu zaman yeterlidir. Fotoğraf çekimi için profesyonel destek gerekiyorsa, hangi karelere ihtiyaç duyulduğunu gösteren bir çekim listesi hazırlayarak çekim gününün verimli geçmesine yardım ediyoruz. Simgeleri ve çizimleri de süs olsun diye değil, bir bilgiyi daha hızlı anlatmak için kullanıyoruz. Her görsele, ekran okuyucu kullanan ziyaretçiler ve arama motorları için anlamlı bir açıklama metni ekliyoruz. Tasarım aşamasında verilen bu küçük kararlar, sitenin samimi ve güvenilir görünmesinde sanıldığından büyük pay sahibidir.

Sayfaları Önce Telefonda, Sonra Arama Motorunun Gözüyle Sınıyoruz

Ziyaretçilerinizin önemli bir kısmı sitenize telefondan, çoğu zaman yolda ya da iş arasında girer. Bu yüzden düzeni küçük ekrandan başlayarak kuruyor, masaüstü görünümünü bunun üzerine inşa ediyoruz. Telefonla arama düğmesinin başparmakla ulaşılacak bir yerde durması, yol tarifi bağlantısının tek dokunuşla haritayı açması ve formların ekran klavyesiyle zahmetsiz doldurulması üzerinde özellikle duruyoruz. Telefon numarasını, adresi ve çalışma saatlerini ekranın üst kısmında ya da sabit bir alt çubukta tutarak ziyaretçinin kaydırmadan ulaşmasını sağlıyoruz. Yazı boyutunu yakınlaştırma gerektirmeyecek şekilde ayarlıyor, ekran yan çevrildiğinde de düzenin bozulmadığını kontrol ediyoruz. Menüleri, açılır pencereleri ve tabloları dar ekranda ayrıca elden geçiriyoruz, çünkü masaüstünde düzgün duran bir tablo telefonda okunmaz hâle gelebilir. Denemeleri tarayıcıdaki simülasyonla sınırlı tutmuyor, farklı boyutlardaki gerçek cihazlarda tek tek yapıyoruz. Bu adım web tasarım sürecinde çoğu zaman göze görünmez, ama müşterinizin sizi arayıp aramayacağını doğrudan etkiler.

Hız, tasarımın görünmeyen yüzüdür ve zayıf bir mobil bağlantıda kendini hemen belli eder. Görselleri ekranda gösterilecekleri boyuta göre küçültüyor, hafif dosya biçimlerine dönüştürüyor ve ziyaretçi o bölüme yaklaştığında yüklenmelerini sağlıyoruz. Kullanılmayan eklentileri, gereksiz yazı tipi dosyalarını ve sayfayı ağırlaştıran süsleri baştan ayıklıyoruz. Açılış süresini ölçüm araçlarıyla kontrol ediyoruz ama yalnızca puana bakmıyoruz. Sayfanın yavaş bir bağlantıda gerçekte nasıl açıldığını kendi gözümüzle de izliyoruz. Barındırma tarafında sitenin büyüklüğüne ve beklenen ziyaretçi yoğunluğuna uygun bir paket öneriyoruz; gereğinden küçük bir sunucu, özenle hazırlanmış sayfaları bile yavaşlatabilir. Site büyüdükçe hızın korunması için içerik ekleme kurallarını da size anlatıyoruz; örneğin panele yüklenecek fotoğrafların hangi boyutta olması gerektiğini kısa bir notla paylaşıyoruz. Böylece site aylar sonra da ilk günkü çevikliğini korur. Hızlı açılan bir site ziyaretçiyi bekletmediği için, sayfada kalma ve sizinle iletişime geçme ihtimali de kendiliğinden artar.

Sayfalar hem ziyaretçiye hem de arama motorlarına aynı açıklıkla hitap etmelidir. Her sayfaya içeriğini doğru anlatan bir başlık etiketi ve arama sonuçlarında görünecek kısa bir açıklama yazıyoruz. Başlık sıralamasını anlam hiyerarşisine göre kuruyor, sayfa adreslerini kısa, okunur ve Türkçe karakter sorunu çıkarmayacak biçimde belirliyoruz. İşletmenizin adını, adresini ve telefonunu her sayfada aynı biçimde yazıyor, bu bilgileri arama motorlarının anlayacağı yapılandırılmış veriyle de işaretliyoruz. Site haritasını oluşturup sitenizi arama motorunun yönetim paneline tanıtıyoruz; bu sayede hangi sayfanın dizine girdiğini ilk günden izleyebiliyoruz. Eski bir siteden geçiyorsanız, önceden paylaşılmış bağlantıların boşa düşmemesi için eski adresleri yenilerine yönlendiriyoruz. Bu temel düzen tek başına sizi aramalarda üst sıralara taşımaz; ancak ileride yapılacak her içerik ve görünürlük çalışmasının üzerine oturacağı sağlam bir zemin hazırlar.

Siteyi Bütün Anahtarlarıyla Teslim Ediyor, Bakımını Sürdürüyoruz

Bir sitenin gerçekten size ait olması, tasarımının güzelliğinden daha önemli bir konudur. Alan adını işletmenizin adına kaydettiriyor, barındırma hesabının ve yönetim panelinin yönetici erişimlerini size teslim ediyoruz. Ajansla yollarınız bir gün ayrılsa bile sitenizi başka bir ekibe taşıyabilmeniz için hiçbir bilgiyi elimizde tutmuyoruz. Kullanılan tema, eklenti ve lisansların listesini yenileme tarihleriyle birlikte yazılı olarak paylaşıyoruz. Barındırma ve alan adı yenilemelerinin hangi tarihte yapılacağını size önceden hatırlatıyoruz; unutulan bir yenileme sitenin birdenbire kapanmasına neden olabilir. Ödemeler doğrudan sizin hesabınızdan yapıldığı için arada bir aracıya bağımlı kalmazsınız. Pek çok işletmenin yaşadığı tanıdık bir sorun, kimin adına kayıtlı olduğu bilinmeyen bir alan adı yüzünden kendi sitesine erişememektir. Bu durumu en baştan önlemek istiyoruz. Web tasarım projesi kapanırken teslim ettiğimiz belge, hangi hesabın nerede durduğunu ve kime ait olduğunu tek sayfada gösterir.

Siteyi yayına almadan önce kısa ama titiz bir kontrol listesi üzerinden geçiyoruz. Her formu gerçek bir mesajla deniyor, gelen bildirimin doğru e-posta adresine ulaştığını görüyoruz. Tüm bağlantıları tek tek tıklıyor, kırık ya da yanlış yere giden adres bırakmıyoruz. Sitenin farklı tarayıcılarda aynı görünüp görünmediğini de bu aşamada son kez kontrol ediyoruz. Güvenlik sertifikasını etkinleştiriyor, ziyaretçi istatistiklerini toplayacak ölçüm kodunu yerleştiriyor ve ilk yedeği alıyoruz. Yayından sonraki günlerde sitenin davranışını yakından izliyor, beklenmedik bir hata çıkarsa hemen müdahale ediyoruz. Bu süreçte size de küçük bir görev düşüyor. Siteyi bir müşteri gözüyle dolaşmanızı, yanlış bir telefon numarası, eski bir fiyat ya da gözden kaçmış bir yazım hatası aramanızı rica ediyoruz. Dışarıdan bakan bir göz, bizim alıştığımız için göremediğimiz eksikleri çoğu zaman çabucak yakalar. Kontrol listesini size de veriyoruz; ileride yapacağınız büyük değişikliklerden sonra aynı adımları tekrar uygulayabilirsiniz.

Yayına çıkan bir site, düzenli bakım görmediğinde zamanla yavaşlar ve güvenlik açıkları biriktirir. Tema ve eklenti güncellemelerini önce bir deneme kopyasında yapıyor, sorun çıkmadığını gördükten sonra canlı siteye aktarıyoruz. Yedekleri düzenli aralıklarla alıyor ve sunucudan ayrı bir yerde saklıyoruz. Bakım sırasında yaptığımız işleri kısa bir kayıtla size bildiriyoruz; hangi güncellemenin ne zaman yapıldığını her zaman görebilirsiniz. Site üzerinde yıllar içinde biriken gereksiz dosyaları ve kullanılmayan sayfaları da dönem dönem temizliyoruz. Teslim sırasında size ya da ekibinizden birine kısa bir panel eğitimi veriyoruz; metin değiştirmek, fotoğraf eklemek ve duyuru yayımlamak için bize ihtiyaç duymamanızı istiyoruz. Hakkâri’deki işletmenizin çalışma saatleri, kampanyası ya da iletişim bilgisi değiştiğinde güncellemeyi kendiniz kolayca yapabilirsiniz. Yeni bir sayfa ya da farklı bir özellik gerektiğinde ise bakım planı çerçevesinde birlikte çalışmayı sürdürüyoruz. Web tasarım hizmetimiz bu yüzden teslimle bitmez; siteniz işinizle birlikte büyümeye devam eder.

Web Tasarım Hakkında Sık Sorulan Sorular

Evet, geçici yer tutucu metin ve örnek görsellerle iskeleti kurmaya başlayabiliriz. Ancak bir web tasarım çalışmasında düzenin son hâli, gerçek metin ve fotoğraf yerine oturduktan sonra kesinleşir; çünkü içeriğin uzunluğu ve tonu, boşlukları ve sıralamayı doğrudan etkiler. Bu yüzden iskeleti erken kurar, içerik geldikçe oranları yeniden ayarlarız.

Çoğu durumda mevcut alan adı olduğu gibi taşınır; yeni siteyi ona bağlarız. Bunun için erişim bilgilerinin sizde bulunması ve yönlendirmenin doğru yapılması yeterlidir. Alan adının kime kayıtlı olduğunu ve yenileme sorumluluğunu baştan netleştirir, geçiş sırasında kesinti yaşanmaması için adımları önceden planlarız.

Panel, sık değişen metin, görsel ve iletişim bilgisi gibi alanları teknik bilgi gerektirmeden düzenleyebileceğiniz biçimde kurulur. Yapıyı bozabilecek ayarlar ise yanlışlıkla değişmesin diye ayrı tutulur. Hangi alanların düzenlenebilir kalacağını başlangıçta birlikte kararlaştırır, teslimde kısa bir kullanım notu bırakırız.

Evet, küçük ekran görünümünü yalnızca bir simülasyonda değil, farklı boyuttaki gerçek cihazlarda deneriz. Dokunma alanlarının rahatlığını, kaydırma uzunluğunu ve içerik sırasını elde sınar, aksayan noktayı düzeltiriz. Amaç, sayfanın masaüstünde olduğu kadar telefon ekranında da sorunsuz okunmasıdır.

Önce mevcut adreslerin dökümünü çıkarır, hangisinin ziyaret aldığını ve yeni yapıda neye karşılık geleceğini eşleriz. Değeri süren adresleri karşılıksız bırakmaz, uygun yönlendirmeleri kurarız. Yayından sonra bağlantıları bir kez daha gezerek kırık kalan bir yol olup olmadığını denetleriz.

Teslimde işin nasıl güncelleneceğini anlatan kısa bir not ve gerekli erişim bilgilerini bırakırız. Sonrasında ortaya çıkan sorular ya da küçük düzenlemeler için nasıl ulaşılacağı ve hangi sürede dönüleceği baştan bellidir. Böylece yayın anı bir kapanış değil, sürdürülebilir bir çalışmanın başlangıcı olur.